İçeriğe atla

Güzel anlar, taze çiçeklerle başlar.

Taze Çiçek

Ağaç Budama Sanatı (Topiary) Nedir?

Ağaç Budama Sanatı (Topiary) Nedir?
İçindekiler

Topiary, ağaç ve çalıların budanarak belirli formlara getirilmesidir.

Yemyeşil ağaçları birer heykele dönüştüren ağaç budama sanatı hakkında merak ettiğiniz tüm detayları aşağıda bulabilirsiniz. İşte ağaç budama sanatı ile ilgili merak ettiğiniz her şey burada;

Topiary, bitkilerin büyümesini budama ve yönlendirmeyle belirli şekillere dönüştüren bir bahçe sanatıdır. Türkçede topiari ya da şekilli budama adıyla da anılır; her bakım budaması topiary sayılmaz.

Topiari olarak adlandırılan bu sanatta ağaç ve çalılar budanarak formal ya da informal olarak dekoratif biçimler halini alır. Ortaya çıkan görüntü ise sanatın yeşile bürünmüş halini gözler önüne serer. Ağaç budama sanatı ilk olarak Eski Romalılarca uygulanmış bir sanat olarak karşınıza çıkar.

Ağaç Budama Sanatı Hangi Ağaçlar İçin Uygun?

Sık dallanan, küçük yapraklı ve düzenli hafif kesime uygun türlerde net hatlar oluşturmak daha kolaydır. Yaprak dökmeyen türler biçimini yıl boyunca gösterir; ancak bütün türler aynı kesime dayanmaz. Sıklıkla kullanılan örnekler şunlardır:

Bahçe saksılarında küre biçimli şimşir ve koni biçimli biberiye.
  • porsuk

  • ardıç

  • kurtbağrı

  • servi

  • biberiye

  • defne

  • şimşir

  • bazı sarmaşık çeşitleri

Ağaçlar ve Çalıları Ne Zaman Şekillendirmek Gerekir?

Budama zamanı türe, yeni sürgünlerin durumuna ve yerel iklime göre belirlenir. İlkbahar sonu veya yazın yapılan hafif düzeltmeler birçok türde uygundur; don tehlikesi, yakıcı güneş ve şiddetli kuraklık sırasında işlem ertelenir. Yaprak dökmemesi, bitkinin her mevsimde sert budanabileceği anlamına gelmez. Sonbaharda işlem düşünüyorsanız süs çalılarında budama zamanı ayrımını da değerlendirin.

Ağaç Budama Sanatının İncelikleri

  • Ağaç budama işleminin uzman ellerde yapılmasını gerektiğini bilmenizde fayda var.

  • Bitki üzerinde Topiary sanatını uygulamadan önce uzman bir kişi tarafından nasıl şekil verileceği hakkında bilgi alabilirsiniz.

  • Bahçenizin konseptine göre ağaç budama sanatına karar vermenizde fayda var.

  • Ağaç budama sanatı için basit şekiller tercih edin. Bunun için toplar, piramitler ve küpler güzel sonuçlar ortaya çıkarabilir.

  • Ağaç budama işleminde planlı ve ölçülü ilerleyin.

  • Fazla derin kesimi kısa sürede telafi etmek zor olabileceği için ağaç budama işleminde dikkatli olun.

İlk topiary denemesi için nasıl bir plan yapılır?

Önce bitkinin mevcut siluetine bakın. Zaten yuvarlak gelişen bir çalıdan küre, dik büyüyen bir bitkiden koni oluşturmak daha az kesim gerektirir. İstediğiniz biçimi bir fotoğraf üzerinden belirleyip bitkinin en dar bölümünü ölçü alın; geniş tarafı buna yaklaştırırken içerideki çıplak dallara kadar inmeyin. Her birkaç kesimde bir geri çekilip farklı açılardan bakmak, tek yöne doğru fazla inceltmeyi önler.

Keskin ve temiz bir el makası küçük düzeltmelerde kontrol sağlar. Büyük bir figürü tel iskeletle kuracaksanız iskeletin gövdeyi sıkıştırmamasına dikkat edin. Sarmaşıkla yapılan bir figürde amaç, sürgünleri taşıyıcıya yönlendirmektir; bu yöntem sık yapraklı çalının yüzeyini budamaktan farklıdır. İskeletin içini tek seferde doldurmak için dalları zorlamayın.

Şekil verildikten sonra bakım

Topiary yaşayan bir formdur; yeni sürgünler çıktıkça küçük düzeltmeler ister. Saksıda yetişen bitkinin toprağı bahçedekinden daha çabuk kuruyabilir, bu yüzden bakım aralığını şekle göre değil kök ortamına göre belirleyin. Kuraklık, don veya sıcak stresi yaşayan bitkide biçim çalışmasını erteleyin. Üst kısmı aşırı geniş, alt kısmı dar bırakmak alt dalları gölgede bırakabilir. Özellikle başlangıçta tabana doğru hafifçe genişleyen basit formlar daha kolay yönetilir.

Topiary biçimini yavaş oluşturma

Küçük bir bitkide sade küre veya koniyle başlamak, karmaşık figürden daha yönetilebilir olabilir. Tek seferde çok fazla yaprak almak yerine aşamalı biçimlendirme yapılır. Bitkinin doğal büyüme hızı ve çıplak oduna verdiği tepki bilinmeden sert kesim uygulanmamalıdır.

Küre biçimindeki şimşirin uçlarını temiz el makasıyla düzelten kadın.

Paylaş

Önerilen Yazılar