Türkiye'de Yetişen Orkide Çeşitleri

İçindekiler
Türkiye’de doğal yetişen orkideler, türü ve yaşam alanı korunarak gözlemlenmesi gereken bitkilerdir.
Orkide ailesi hem Türkiye’de doğada yetişen karasal türleri hem de uygun koşullarda ev ve seralarda yetiştirilen tropikal türleri kapsar. Aşağıdaki Cattleya, Brassia, Rhynchostylis ve Miltonia örnekleri Türkiye’nin doğal florasını temsil eden bir liste değildir; koleksiyon ve iç mekân yetiştiriciliği bağlamında değerlendirilmelidir.
Türkiye’de koleksiyonlarda yetiştirilebilen tropikal orkideler
Cattleya Orkide
Orkide denilince muhtemelen birçok insan, cattleya cinsinden bir buket hayal eder. Bu orkidenin tipik olarak çok farklı şekil ve renk kombinasyonlarına sahip hoş kokulu çiçekleri vardır. Türlerinin bazıları birkaç santim uzama gösterip ve oldukça büyük çiçekler açmaya başlarken, bazıları ise daha küçük ve güzel çiçekler açabilir. Bu orkide türü genellikle yılda sadece bir defa çiçek açar. Cattleya, tıpkı ağaç dalları gibi diğer bitkilere bağlı olarak kendiliğinden büyür. Yapraklarının donuk yeşil rengi genellikle uzun ömürlüdür. Bu tür ile yapılan buketler anlamlı bir hediye halini alabilir.
Brassia Orkide
Tıpkı bir örümceğin bacaklarına benzer yapraklarının uzun ve diğer çiçeklere göre tuhaf şeklinden dolayı ‘örümcek orkide‘ olarak bilinmektedir. Doğal ortamlarda göz önüne alındığı zaman bu orkidenin gelişimine yardımcı olabilmek için türe uygun nem ve sıcaklıkla birlikte iyi hava dolaşımı sağlanan ortamlarda yetiştirmeniz gerekir. Brassia orkideleri benekli ve parlak turuncu gibi renklere bürünebildiği için yalnızca yapraklarının şekli ile değil, parlak renkleri sayesinde de oldukça dikkat çekicidir.
Saksıda yetiştirilen orkideler
Karşı konulmaz güzelliği ve zerafet kokan çiçekleri ile onu nerede görseniz tanıyabilirsiniz. Evinizde muhteşem görüntü yaratmak ya da çok sevdiğiniz birine hediye alabilmek için mükemmel bir alternatiftir. Saksıda yetiştirilen orkideler genellikle uygun hava koşulları sağlandığı zaman parlak ve asil görüntüsüyle gününüzü güzelleştirebilir.
Rhynchostylis gigantea
Son yıllarda oldukça popüler olan bu orkide türü, olağandışı renkleri ve eşsiz baharat tadında kokusuyla çiçek sevenlerin listesine girmeyi başarmıştır. Orta ya da çok parlak ışıkta büyümeye başlayan rhynchostylis gigantea, sadece toprağı kurumaya başlarken sulamanız yeterli olacaktır. Sıcaklık, hava dolaşımı ve köklerin havalanması türün ihtiyacına göre ayarlanmalıdır.
Güvercin Orkidesi
Güvercine benzeyen çiçekleri mis gibi kokulu ve beyaz renktedir. Orkidenin ilginç bir türü olan güvercin orkideleri, saksıda yetiştirilebilir. Kutsal ruh’un çiçeği olarak da bilinen bu bitki demetler halinde çiçek açarak görsel şölen sunar.
Miltonia Orkide
Çiçeklerinin şeklinden dolayı menekşeye çiçeğine de benzetilen bu orkidenin bakımı diğer türlere göre daha zordur. Hoş kokusuyla dikkatleri hemen üzerine toplamayı başaran miltonia orkideler, orta sıcaklıkta olan ortamları çok severler.
Türkiye orkidelerini doğada korumak
Salep için yumru sökümü doğal popülasyonlar üzerinde baskı oluşturabilir. Doğadaki orkideyi eve taşımak yerine fotoğraflayın; konum paylaşımında hassas türlerin korunmasını gözetin. Her orkide türünün evde yetiştirilebileceği düşünülmemelidir. Bitki satın alırken üretim kaynağını ve yasal satış koşullarını sorgulamak korumaya katkı sağlar.
Türkiye'de doğal yetişen orkide cinsleri hangileridir?
Türkiye'nin doğal florasında Orchis, Ophrys, Anacamptis, Serapias ve Dactylorhiza gibi orkide cinslerinin temsilcileri bulunur. Bunlar çiçekçilerde sık gördüğümüz tropikal salon orkideleriyle aynı yetiştirme koşullarına sahip değildir. Birçoğu toprakta yaşar ve yerel mevsim döngüsüne bağlı gelişir. Çiçeğin rengi tek başına türü belirlemek için yeterli olmaz.

Ophrys cinsinde böceği andıran çiçek biçimleri, Serapias örneklerinde belirgin biçimde uzanan dudak bölümü dikkat çekebilir. Yine de doğada gördüğünüz bitkiye kesin ad vermek için uzman teşhisi veya güvenilir flora kaynakları gerekir. Bir bölgede rastlanması, o türün yalnızca Türkiye'ye özgü olduğu anlamına gelmez; “doğal yayılışlı” ile “endemik” farklı kavramlardır.
Doğadaki orkideyi neden saksıya taşımamalısınız?
Yabani orkidenin yumrusunu sökmek, görünen çiçeği almakla sınırlı bir müdahale değildir; bitkinin sonraki yıllardaki yaşamını da etkileyebilir. Toprağı ve ilişkili canlıları değiştiğinde evde yaşaması beklenmeyebilir. Salep üretiminin de üretim kaynağı ve kayıt koşulları bulunur; yetiştiricilik düşünüyorsanız İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden güncel bilgi alın.
Doğa gezisinde bitkinin çevresine basmadan fotoğraf çekin, yumrularını açığa çıkarmayın. Evde orkide yetiştirmek istiyorsanız üretimden gelen, etiketi belli bir örnek seçin. Tropikal seçenekleri tanımak için ilginç orkide türleri yazısı doğal flora listesinden ayrı değerlendirilmelidir.



